Văn bản

Cần hoàn thiện chính sách pháp luật lĩnh vực Nghệ thuật biểu diễn

Sau nhiều năm thực hiện, nhiều điều khoản tại Nghị định số 79/2012/NĐ-CP đã không còn phù hợp với thực tiễn.

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của xã hội, yêu cầu về việc tối ưu và đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực tổ chức biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang... là vấn đề được đặt ra.

Những đóng góp tích cực của hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang

Hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang trong những năm vừa qua đã có những đóng góp tích cực trong sự phát triển chung của đất nước, góp phần phát triển du lịch, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, là cầu nối tích cực trong giao lưu, hợp tác quốc tế và là phương tiện biểu đạt truyền thống văn hóa, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.



Hoạt động biểu diễn nghệ thuật là cầu nối văn hóa Việt Nam tới quốc tế.

Hoạt động tổ chức biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang có vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, góp phần giáo dục, định hướng về thẩm mỹ, lối sống của người xem, nhất là giới trẻ. Đây cũng là một trong những phương tiện biểu đạt truyền thống văn hóa, hình ảnh con người Việt Nam, góp phần tích cực trong việc giao lưu, hợp tác về văn hóa.

Trong những năm qua, hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật đã góp phần làm cho các loại hình nghệ thuật phát triển, đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung, nhiều chương trình, vở diễn có chất lượng nghệ thuật, có nội dung tốt được tổ chức đã đáp ứng nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của công chúng.

Mỗi năm có hàng trăm nghệ sỹ, đoàn nghệ thuật Việt Nam ra nước ngoài biểu diễn giao lưu, các chương trình nghệ thuật mang đậm bản sắc dân tộc được biểu diễn, giới thiệu tại nhiều quốc gia trên thế giới. Đồng thời đón hàng trăm đoàn nghệ thuật, nghệ sĩ nước ngoài, nghệ sĩ là người Việt Nam ở nước ngoài về nước tham gia biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; tham dự các Liên hoan nghệ thuật Quốc tế tổ chức tại Việt Nam…

Hoạt động sáng tạo, biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần vào công cuộc xây dựng, phát triển nghệ thuật biểu diễn Việt Nam trong thời kỳ mới.

Bên cạnh những mặt tích cực, hoạt động sáng tạo, biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang cũng bộc lộ những hạn chế cần phải khắc phục từ việc xây dựng, hoàn thiện chính sách cho đến việc áp dụng, thực thi chính sách vào thực tiễn đời sống; nâng cao nhận thức và hành động của các tổ chức, cá nhân trong quá trình tham gia hoạt động sáng tạo, biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; xu hướng, phong cách thưởng thức nghệ thuật của một công chúng, khán giả... ông Lê Minh Tuấn – Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn cho biết.

Cần hoàn thiện chính sách pháp luật lĩnh vực Nghệ thuật biểu diễn

Hiện nay, công tác quản lý nhà nước lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn được thực hiện theo Nghị định số 79/2012/NĐ-CP ngày 05/10/2012 của Chính phủ quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; thi người đẹp và người mẫu; lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu và Nghị định số 15/2016/NĐ-CP ngày 15/3/2016 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 79/2012/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2017.



Biểu diễn nghệ thuật tại các quán cà phê.

Về việc thực hiện hai văn bản quy phạm pháp luật này, bà Hoàng Chi Chi – Trưởng phòng Quản lý Văn hóa, Sở VHTTDL tỉnh Khánh Hòa cho biết, bước đầu thực hiện, đã có những kết quả đáng ghi nhận mà nổi bật là việc khắc phục tình trạng dàn trải, chồng chéo các văn bản quy phạm pháp luật, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị tổ chức biểu diễn. Hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang, thi người đẹp, người mẫu, lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu... đã có những chuyển biến tích cực, đi vào nề nếp. Các vi phạm trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang giảm mạnh, ít xảy ra tình trạng sử dụng trang phục, lời nói, hành vi phản cảm, không phù hợp thuần phong mỹ tục; hát nhép trên sân khấu hoặc vi phạm quá lớn trong các chương trình biểu diễn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp về việc xin phép cũng như đơn giản hóa thủ tục tiếp nhận các đơn vị nghệ thuật tại địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những tiến bộ đáng ghi nhận, vẫn còn những tồn tại, hạn chế sau khi thực hiện Nghị định như: Việc cấp giấy phép biểu diễn, tổ chức biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang chủ yếu thực hiện trên hồ sơ, không thực hiện thẩm định nội dung chương trình, công tác kiểm tra, hậu kiểm còn lỏng lẻo, chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn, trình diễn thời trang còn quá nhẹ nên chưa đủ sức răn đe, một số điều khoản chưa phù hợp với thực tế. Tình trạng một số đoàn nghệ thuật đến các cơ quan, xí nghiệp, trường học thường xuyên nài ép, vận động mua vé xem biểu diễn gây bức xúc. Một số quán cà phê mời ca sỹ về hát dưới hình thức giao lưu với khán giả “hát cho nhau nghe” không bán vé nhưng thực chất phụ thu vào tiền nước của khách với giá cao và khi tổ chức thường không thông báo theo quy định… bà Chi bày tỏ.

Tham luận của Sở VHTTDL tỉnh Bình Dương tại Hội thảo có chủ đề “Tạo điều kiện, khuyến khích sáng tạo trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang, góp phần xây dựng, phát triển nghệ thuật biểu diễn Việt Nam trong thời kỳ mới” diễn ra trung tuần tháng 10/2017 lại chỉ ra rằng việc ban hành các văn bản quy định về hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang tuy kịp thời nhưng còn chậm so với tốc độ phát triển các loại hình nghệ thuật. Các văn bản quy định về hoạt động biểu diễn nghệ thuật vẫn còn nhiều hạn chế, vì chưa theo sát và đáp ứng được đòi hỏi từ thực tiễn đời sống.

Nghị định của Chính phủ và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã bỏ bớt những thủ tục hành chính rườm rà đã tạo điều kiện thuận lợi trong việc thực thi pháp luật và công tác quản lý. Tuy nhiên vẫn còn một số khó khăn trong việc thực hiện các quy định như các quy định chưa sát với tình hình thực tế nên khó áp dụng, ngoài ra các quy định không cụ thể, chưa thống nhất, chưa có hướng dẫn cụ thể (như quy định về trang phục không phù hợp với thuần phong mỹ tục; quy định về bán vé xem biểu diễn; quy định về quảng cáo BDNT,... ).

Trước những đòi hỏi từ thực tế, việc xây dựng, hoàn thiện chính sách pháp luật nhằm tạo điều kiện, khuyến khích sáng tạo trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang là vấn đề cấp thiết được đặt ra...

Không thể phủ nhận những đóng góp tích cực của Nghị định số 79/2012/NĐ-CP và Nghị định số 15/2016/NĐ-CP trong công tác quản lý hoạt động nghệ thuật biểu diễn, trình diễn thời trang.

Tuy nhiên, công tác quản lý biểu diễn nghệ thuật vẫn còn nhiều khoảng trống gây khó khăn cho cán bộ quản lý và giới hoạt động biểu diễn nghệ thuật, một số cá nhân, tổ chức lợi dụng kẻ hở của các quy định để biểu diễn và tổ chức các hoạt động biểu diễn nghệ thuật nằm ngoài sự quản lý, cấp phép của các cơ quan nhà nước.

Những bất cập của hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang

Bà Thụy Tâm – Trung tâm Văn hóa Điện ảnh tỉnh Bình Dương cho biết “Các chương trình biểu diễn không được cấp phép hoặc các chương trình được cấp phép nhưng vẫn không diễn ra theo đúng nội dung đăng ký vẫn còn tồn tại. Chưa kể đến các chương trình của các đơn vị doanh nghiệp, các tổ chức cá nhân biểu diễn không thu lợi nhuận. Theo quy định, các chương trình không bán vé thu tiền thì không phải duyệt, cấp giấy phép và phải thông báo bằng văn bản về mục đích, phạm vi, nội dung chương trình, thời gian, địa điểm biểu diễn với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nơi biểu diễn ít nhất 05 ngày làm việc trước ngày biểu diễn.Thế nhưng hầu hết các chương trình biểu diễn này đều không thực hiện theo đúng quy định, không có sự kiểm soát của cơ quan quản lý. Có những chương trình được tổ chức trước cửa hàng , siêu thị,…đã gây nên tình trạng ùn tắc giao thông, người biểu diễn mặc trang phục “thiếu vải” không phù hợp với thuần phong mỹ tục”. Bên cạnh đó là tình trạng hát nhép, “treo đầu dê, bán thịt chó” tại các chương trình biểu diễn nghệ thuật.

Thanh tra Bộ VHTTDL cũng đề cập đến những tồn đọng trong hoạt động sáng tác và biểu diễn nghệ thuật ở nước ta hiện nay, như: Tình trạng khoe thân, ứng xử phản cảm của các nghệ sĩ trong các chương trình biểu diễn nghệ thuật; tình trạng biểu diễn không có giấy phép, hoặc chương trình biểu diễn nghệ thuật không đúng với nội dung được cấp phép; tình trạng vi phạm về nội quy và thời gian biểu diễn; tình trạng các đơn vị tổ chức sự kiện, mạo danh, sử dụng không đúng tên, nghệ danh của nghệ sĩ, kèm theo những nội dung, hình ảnh nhức mắt trên banner quảng cáo nhằm mục đích lừa gạt khán thính giả và tăng doanh thu của chương trình biểu diễn; tình trạng vi phạm quyền tác giả,“Rap bẩn”, “Phát ngôn gây Shock” ăn theo những sự kiện xã hội…

Đặc biệt, trong bối cảnh khoa học công nghệ ngày càng phát triển, việc sáng tác và phát hành tác phẩm ra trước công chúng trở nên nhanh chóng hơn. Bên cạnh mặt tích cực, những nhận thức non nớt về giá trị nghệ thuật, kèm theo sự thiếu hiểu biết về luật pháp, sự dễ dãi trong sản xuất và thưởng thức nghệ thuật đã khiến giá trị nghệ thuật trong sáng tác và biểu diễn suy giảm, ảnh hưởng đến sự hưởng thụ nghệ thuật của số đông công chúng.

Trong thực tiễn, một số tổ chức, cá nhân khi vi phạm đã bị Thanh tra các Sở VHTTDL/Sở VHTT xử lý nghiêm khắc như: Thanh tra Sở Văn hóa, Thể Thao TP.HCM đã quyết định phạt Công viên nước Đầm Sen 45 triệu đồng và đình chỉ hoạt động biểu diễn tại đây trong thời hạn 1 tháng đối với hành vi tổ chức biểu diễn tiết mục có nội dung không phù hợp với thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hóa Việt Nam...

Xây dựng, hoàn thiện chính sách pháp luật

Theo thực tiễn, hiện nay nhiều điều khoản của Nghị định số 79/2012/NĐ-CP và Nghị định số 15/2016/NĐ-CP cần tiếp tục được sửa đổi.  Ông Lê Minh Tuấn – Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn đã đưa một số ví dụ.

Như tại Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 79/2012/NĐ-CP và Nghị định số 15/2016/NĐ-CP quy định một số nội dung cấm trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang. Các quy định này đang tiếp tục phát huy được hiệu quả trong hoạt động quản lý. Tuy nhiên theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, việc quy định các nội dung, điều khoản cấm cần phải được thể chế bằng các văn bản Luật. Vì vậy cần phải thể hiện các nội dung “cấm” cho phù hợp với các văn bản pháp luật có liên quan.



Hội thảo “Tạo điều kiện, khuyến khích sáng tạo trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang, góp phần xây dựng, phát triển nghệ thuật biểu diễn Việt Nam trong thời kỳ mới”.

Tại Điều 11 NĐ 79  khi tổ chức biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang tại trụ sở không phải đề nghị cấp giấy phép nhưng phải thực hiện quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 7 Nghị định này hoặc tại khoản 1 điều 12 nghị định 15.

Tham luận của Sở VHTTDL Hải Phòng cho rằng đây là quy định rất “thoáng” cho hoạt động biểu diễn nhưng lại là thách thức lớn với cơ quan quản lý các cấp. Đó là “Thông báo bằng văn bản về nội dung chương trình biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; thi người đẹp và người mẫu đến Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc Sở Văn hóa và Thể thao nơi tổ chức biểu diễn trong thời hạn ít nhất 05 ngày làm việc trước ngày tổ chức” nhưng không đề cập tới phản hồi của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc Sở Văn hóa và Thể thao về nội dung chương trình, đặc biệt là đối với hoạt động biểu diễn thường xuyên hàng đêm tại các nhà hàng. Các nhà hàng này thường gửi thông báo tới Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc Sở Văn hóa và Thể thao chương trình của cả năm.

Về quy định thủ tục cấp, thu hồi giấy phép cho tổ chức, cá nhân Việt Nam ra nước ngoài biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang, tổ chức thuộc địa phương mời tổ chức, cá nhân nước ngoài vào biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang gửi 01 bộ hồ sơ trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc Sở Văn hóa và Thể thao. Và trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận hồ sơ, nếu thấy hồ sơ chưa đầy đủ theo quy định, cơ quan cấp giấy phép phải có văn bản yêu cầu tổ chức, cá nhân bổ sung hồ sơ.

Nhưng cơ quan cấp phép lại là Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh. Trong khi cơ quan trực tiếp thực hiện TTHC lại là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch/Sở Văn hóa và Thể thao. Như vậy, khi nhận hồ sơ nếu thấy “chưa đầy đủ theo quy định” Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc Sở Văn hóa và Thể thao phải báo cáo lên Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh để Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh “có văn bản yêu cầu tổ chức, cá nhân bổ sung hồ sơ”.

Việc quy định “Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức thẩm định hồ sơ, trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp giấy phép cho tổ chức, cá nhân nước ngoài vào biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang tại địa phương. Trường hợp không cấp giấy phép phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.” Nhưng không quy định rõ cơ quan nào “Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc Sở Văn hóa và Thể thao” hay “Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh” trả lời trong “trường hợp không cấp giấy phép”.

Về quy định thời hạn có hiệu lực của giấy phép quy định tại Khoản 2 Điều 10 Nghị định số 79/2012/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 6 Điều 1 Nghị định số 15/2016/NĐ-CP, trong thời gian vừa qua, một số Đoàn nghệ thuật, cá nhân, nghệ sĩ có ý kiến phản ảnh việc phải thực hiện thủ tục đề nghị cấp phép hằng năm cho các vở diễn sân khấu đã được cấp phép biểu diễn trước đó là “phức tạp, vất vả”.

Ông Lê Minh Tuấn – Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn cho biết, trước đây Nghị định số 79/2012/NĐ-CP quy định Giấy phép cấp cho các chương trình, vở diễn sân khấu không có thời hạn. Tuy nhiên trong thực tiễn phát sinh những vấn đề bất cập sau: Có những tổ chức đã giải thể, ngừng hoạt động nhưng do giấy phép vẫn có hiệu lực nên vẫn giao cho các tổ chức, cá nhân khác sử dụng đi tổ chức biểu diễn dẫn đến một số vi phạm, không đảm bảo về mặt nội dung, chất lượng nghệ thuật; Nhiều đơn vị nghệ thuật đổi tên, sát nhập nhưng vẫn sử dụng giấy phép với tên gọi cũ mang đi tổ chức biểu diễn gây nhầm lẫn; Do không quy định thời hạn có hiệu lực của giấy phép nên mỗi địa phương khi cấp phép lại quy định thời hạn có hiệu lực khác nhau (nơi 3 tháng, 6 tháng, 8 tháng hay 1 năm…).

Trước đề nghị của một số địa phương, Ban soạn thảo Nghị định số 15/2016/NĐ-CP đã tiếp thu sửa đổi và quy định thời hạn giấy phép cấp cho các chương trình, vở diễn sân khấu có thời hạn 12 tháng và hiện nay đang thực hiện theo quy định này.

NSND Nguyễn Hương Thơm – Phó Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam bày tỏ “những vở diễn mang tính kinh điển của các Nhà hát truyền thống đã được biểu diễn qua bao nhiêu năm từ thế hệ các bậc tiền bối thì có nên phải cấp giấy phép hay không và nếu cấp thì nên cấp một lần và tính pháp lý của nó sử dụng lâu dài.”

Bên cạnh đó, trong thời gian dài vừa qua, nhiều ý kiến phản ánh và đề nghị có biện pháp chấn chỉnh các tiết mục biểu diễn trong các chương trình truyền hình thực tế, đặc biệt là các chương trình hài có nội dung phản cảm, trái đạo đức, thuần phong mỹ tục, không phù hợp với truyền thống văn hóa dân tộc.

Việc quản lý đối với các chương trình truyền hình thực tế về biểu diễn nghệ thuật trên truyền hình hiện nay có sự phối hợp giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Thông tin và Truyền thông. Đối với các chương trình ghi hình, phát sóng. Vừa qua, Bộ Thông tin và Truyền thông có nhiều biện pháp chấn chỉnh các Đài Truyền hình về mặt nội dung trong hoạt động này. Về phía Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được Chính phủ giao quản lý đối với các chương trình nghệ thuật biểu diễn trực tiếp trước khán giả, trong đó có các chương trình do các cơ quan phát thanh, truyền hình tổ chức.

Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục giao các cơ quan quản lý nhà nước tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm đối với các hành vi sai phạm nhằm đảm bảo các chương trình nghệ thuật được thực hiện đúng quy định pháp luật, phù hợp với đạo đức, thuần phong mỹ tục, văn hóa Việt Nam, ông Tuấn khẳng định.

Sáng tạo nghệ thuật là hình thức hoạt động đặc thù. Để khuyến khích hoạt động lưu hành các tác phẩm nghệ thuật có chất lượng tốt, đồng thời hạn chế việc sáng tác, lưu hành những tác phẩm nội dung không phù hợp trước hết cần sớm sửa đổi, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật đảm bảo phù hợp với thực tiễn.

Bên cạnh đó, cần tăng cường việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giải quyết các thủ tục hành chính lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn; đồng thời cần có biện pháp tuyên truyền đến người dân, doanh nghiệp về tính tiện lợi của các dịch vụ công cũng như các nội dung của văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Nguồn: Cinet.vn
 
Thông tin giải trí
Hình ảnh
Thống kê truy cập
Đang truy cập
4,958
Tổng truy cập
17,822,963