Quảng bá - Xúc tiến

Phát triển ẩm thực để thu hút khách du lịch

Theo nhận định của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực du lịch, tour trải nghiệm và khám phá miền đất mới thông qua các giá trị văn hóa, ẩm thực của vùng đất đó được khách du lịch trên thế giới ưa chuộng. Bên cạnh đó, du lịch kết hợp với những trải nghiệm văn hóa ẩm thực không chỉ mang đến cảm giác thú vị cho du khách mà còn tạo cơ hội để địa phương phát triển kinh tế thông qua giới thiệu ẩm thực đến du khách.

1. Đưa ẩm thực đường phố… vào tour

Ngoài việc khám phá, tìm hiểu những địa danh nổi tiếng, du khách tham gia tour còn được thưởng thức những món ăn đặc trưng và nghe những câu chuyện “hậu kỳ” được truyền miệng trong dân gian của các món ngon, hay địa danh tham quan.

Xây dựng thành sản phẩm độc đáo

Những năm gần đây, tour du lịch thưởng thức ẩm thực đường phố ngày càng phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt ở các trung tâm du lịch lớn. TP.HCM cũng đang xây dựng ẩm thực trở thành sản phẩm độc đáo, đặc sắc của ngành du lịch thành phố, góp phần thu hút du khách.

Hiện nay, một số công ty mở tour ẩm thực thường kéo dài trong thời gian khoảng 4 tiếng đồng hồ, với giá tour vài chục đô la Mỹ (khoảng 1 triệu đồng), du khách sẽ được đi thăm thú một vài nơi bằng xe máy rồi ghé các địa điểm ăn uống nổi tiếng (nhưng luôn đảm bảo vệ sinh) của dân địa phương.

Theo chia sẻ của Trần Hoàng Anh, Giám đốc Công ty Saigon food tour (TP.HCM), khoảng hai năm trước, khi tổ chức các chương trình du lịch xuyên Đông Dương cho khách nước ngoài, thấy nhiều khách muốn “ăn giống người Sài Gòn” nên làm thử mấy tour chở khách đi bằng xe máy đến một số quán ăn mà người Sài Gòn hay lui tới.

Trong chương trình tour, du khách sẽ được thưởng thức những món ăn đặc trưng, khá phổ biến nhưng lại không được bán ở trong các nhà hàng như ngồi lề đường ăn bánh cuốn, vào quán bún bò gánh, uống nước mía… hay như khu ẩm thực Nguyễn Thiện Thuật, Bàn Cờ (Q.3). Đan xen lịch trình, du khách sẽ được các guides tour (những bạn hướng dẫn có thẻ hướng dẫn viên) kiêm xe ôm đưa đến những địa điểm mới lạ, hấp dẫn như khu Trung Sơn (huyện Bình Chánh), khu Phú Mỹ Hưng (Q.7) hay ngắm Sài Gòn từ hướng Q.2… “Hầu như khách nào cũng thích. Nhưng dòng khách chủ yếu vẫn là du khách quốc tế đến từ các nước Đức, Hà Lan, New Zealand, Philippines, Malaysia, Singapore…”, Hoàng Anh cho biết.



Ẩm thực đường phố được xem là nét đặc trưng tại TP.HCM

Về tiêu chí chọn quán, theo Hoàng Anh, ngoài yêu cầu món ăn phải ngon và an toàn thì quán phải là nơi thu hút được nhiều người dân địa phương lui tới ăn uống và phải có “câu chuyện” để kể cho khách nghe. Bên cạnh đó, thời gian quán hoạt động cũng phải phù hợp với lịch trình tour. Chưa kể, chủ quán cũng phải luôn luôn vui vẻ để không chỉ tạo ấn tượng cho du khách mà còn tạo nên nét đẹp về sự mến khách của người dân Việt Nam nói chung, người Sài Gòn nói riêng.

Trong chương trình tour, khách sẽ được thưởng thức khoảng 4 món ăn. Nhà điều hành tour có cách sắp xếp điểm dừng, bài trí món ăn để thực khách không bị “bội thực”. Thông thường, một vài điểm đầu, du khách sẽ được ăn nhẹ, lót dạ. Đến điểm cuối, khách có thể ăn uống thoải mái.

Hiện nay, tại TP.HCM, ngoài Saigon food tour cũng có một số công ty hoạt động theo hình thức sử dụng phương tiện là xe gắn máy, người lái xe, vừa là bạn đồng hành, vừa là hướng dẫn viên giải thích để du khách hiểu thêm về nguồn gốc, câu chuyện cũng như những giá trị văn hóa, ẩm thực của những địa chỉ du lịch TP.HCM như một công ty chuyên chở khách du lịch bằng xe máy Vespa cũ của Ý.

Gắn với người địa phương

Xuất phát từ một người yêu thích du lịch và ẩm thực, đồng thời với mong muốn quảng bá đặc sản truyền thống của người dân địa phương, chị Minh Cúc (thường trú Q. 11, TP.HCM) đã xây dựng một tour du lịch ẩm thực khá ấn tượng, giới thiệu những món ăn đặc trưng của người Hoa (khu vực Chợ Lớn).

Theo chia sẻ của chị Minh Cúc, đây là một tour du lịch phi lợi nhuận. Ban đầu, chị được khá nhiều bạn bè mời nên đã tự thiết kế một tour “khám phá ẩm thực của người Hoa – Chợ Lớn”, tập trung vào việc giới thiệu nét văn hóa ẩm thực truyền thống lâu đời của người Hoa, nhằm mời lại bạn bè.

“Sau đó, nhiều người biết đến nên nhờ mình dẫn tour (với tư cách trưởng nhóm – PV). Mọi người tham gia thì góp tiền lại rồi cùng đi, mình giới thiệu cho nhóm những điểm ẩm thực của người Hoa với các món đặc trưng, chứ không phải kinh doanh du lịch”, chị Cúc nhiệt tình chia sẻ.

Cũng theo chị Cúc, tour du lịch này diễn ra trong ngày, bắt đầu từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Du khách sẽ được đi tham quan các địa danh nổi tiếng về văn hóa lịch sử của người Hoa tại các quận 5, 6, 11 như: Chùa Ông, Chùa Bà, Nhà thờ Cha Tam, Miếu thờ Tổ Kim Hoàn; được uống nước sâm, dùng cơm trưa của người Hẹ (nổi tiếng hơn 70 năm), uống cà phê vợt, thưởng thức hủ tiếu Tường Ký đã hơn 100 năm tuổi…

Nói về việc định hướng phát triển du lịch ẩm thực tại thành phố, ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết với mong muốn tạo thêm nhiều sản phẩm du lịch mới, thu hút được nhiều du khách trong và ngoài nước đến với thành phố, trong những năm qua, Sở Du lịch đã thường xuyên tổ chức các hoạt động liên hoan, lễ hội ẩm thực như Liên hoan ẩm thực món ngon các nước, Liên hoan ẩm thực Đất phương Nam… nhằm giới thiệu những món ăn, nét ẩm thực đặc sắc của thành phố đến với du khách.

“Sắp tới, thành phố sẽ xây dựng, phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng và khai thác thế mạnh về du lịch trong đó có việc phát triển sản phẩm du lịch ẩm thực với mục đích tập trung cho khách du lịch quốc tế kết hợp tham quan và học tập, chế biến ẩm thực vùng miền tại các làng du lịch, khu du lịch; tham quan và kết hợp tìm hiểu ẩm thực trong và ngoại thành thành phố” ông Vũ cho biết thêm.

2. Ẩm thực là sản phẩm du lịch đặc sắc

Theo nhiều chuyên gia hoạt động trong lĩnh vực du lịch nhận định, thời gian tới, loại hình du lịch ẩm thực sẽ phát triển mạnh mẽ, đi theo chiều sâu với những tour ẩm thực thực sự.

Cơ hội cho du lịch ẩm thực

Văn hóa ẩm thực có những vai trò nhất định và góp phần làm tăng hiệu quả, tạo nên thành công cho hoạt động xúc tiến quảng bá hình ảnh du lịch, thu hút du khách đến với Việt Nam. Bởi văn hóa ẩm thực được chắt lọc qua các món ăn, đồ uống đặc trưng và cách thức ăn uống tiêu biểu. Đó là cơ hội cho khách du lịch được trải nghiệm những khía cạnh văn hóa truyền thống. Ngoài những thông tin quảng bá du lịch được khách du lịch quan tâm như: khách sạn, điểm du lịch, cảnh quan, các phương tiện vận chuyển, điều kiện giao thông, thì yếu tố ẩm thực không kém phần quan trọng, nhiều khách du lịch rất quan tâm đến việc ăn món gì ngon, địa điểm ăn uống nào phù hợp với hành trình du lịch.

Một trong những thế mạnh của du lịch Việt Nam là ẩm thực. Trong thời gian qua các các công ty lữ hành, khu du lịch tại Việt Nam nói chung, TP.HCM nói riêng đã tổ chức khá thành công các tour du lịch tham quan, nghỉ dưỡng kết hợp tìm hiểu nét độc đáo của loại hình ẩm thực Việt, cũng như các chương trình hướng dẫn nấu ăn các món Việt dành cho du khách quốc tế.

Chia sẻ với chúng tôi, nhiều doanh nghiệp du lịch cho rằng, tâm lý du khách khi đi đến bất cứ đâu, họ không chỉ muốn thưởng thức hương vị của món ăn địa phương mà còn muốn khám phá, trải nghiệm những tour văn hóa ẩm thực độc đáo.

Theo bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Giám đốc phòng Tiếp thị và Truyền thông Benthanh tourist, với nhiều du khách, việc tham gia những lớp học nấu ăn trong chương trình tour không còn đơn thuần là “cưỡi ngựa xem hoa” mà họ chú tâm thực sự. Nhiều người sẵn sàng bỏ ra một, hai giờ đồng hồ để học nấu một món ăn địa phương. “Hoạt động tìm hiểu văn hóa ẩm thực không còn là gia vị được thêm vào để làm phong phú chương trình tour mà đã trở thành một sản phẩm riêng, đặc biệt và rất thu hút khách quốc tế”, bà Mai khẳng định.



Du khách nước ngoài khá thích thú với loại hình du lịch ẩm thực

Tour ẩm thực đường phố gắn liền với đời sống văn hóa của người dân địa phương tại điểm đến đang trở thành sản phẩm hấp dẫn du khách quốc tế. Nhiều khách đã mua tour trọn gói cũng yêu cầu nhà tour cung cấp sản phẩm cộng thêm này. “Khách từ châu Âu, Mỹ, Úc rất thích trải nghiệm văn hóa ẩm thực địa phương. Tuy nhiên, để tour ẩm thực đường phố nói riêng và các tour ẩm thực nói chung phát triển bền vững, chúng ta cũng cần chú ý đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong các quán ăn do dân địa phương phục vụ. Ẩm thực Việt Nam đang tạo được tiếng vang trên thế giới, đây là cơ hội cho các cơ quan xúc tiến văn hóa, du lịch tận dụng để quảng bá mạnh mẽ ra bên ngoài”, bà Trần Thị Việt Hương, Giám đốc Ban Tiếp thị và Truyền thông Công ty Du lịch Vietravel, cho biết.

Độc đáo, thu hút

Trong xu thế phát triển du lịch, ẩm thực không chỉ đóng vai trò phục vụ về ăn uống đơn thuần mà đã trở thành mục đích của du khách trong các chuyến du lịch. Chính vì thế, một số doanh nghiệp lữ hành đã tổ chức những chương trình du lịch ẩm thực với mục đích chủ yếu phục vụ nhu cầu du khách về thưởng thức những hương vị truyền thống đặc sắc.

Vừa qua, Saigontourist đã tổ chức tour “ẩm thực xuyên Việt” cho đoàn 68 du khách Hồng Kông – Trung Quốc, tạo dấu ấn với du khách khi có sự sắp xếp hợp lý giữa điểm tham quan, vui chơi giải trí và các chương trình trình diễn của vua bếp Martin Yan để du khách được dịp khám phá các vi diệu của ẩm thực Việt.

Theo đại diện Saigontourist, loại hình tour du lịch kết hợp ẩm thực cũng đang thu hút cả những du khách Việt kiều. Tại khu du lịch Sài Gòn – Phú Quốc (Kiên Giang) trong thời gian qua khi đưa ra tour đã thu hút không ít du khách Việt kiều bên cạnh khách quốc tế. Được thưởng thức các món ăn Việt do chính mình thực hiện, đã tạo ra cảm giác thú vị đối với du khách. “Chương trình hấp dẫn du khách bằng các hình thức đầu bếp cùng hướng dẫn khách ra chợ chọn thực phẩm, gia vị, sau đó về chính tay đầu bếp hướng dẫn du khách cách ướp, chế biến và nấu”, đại diện Saigontourist, cho biết.

Các món ăn thuần Việt Nam đang được rất nhiều khách quốc tế ưa chuộng. Bên cạnh việc khám phá, trải nghiệm những tinh hoa văn hóa ẩm thực Việt, nhiều du khách cũng chọn cho mình cách thưởng lãm độc đáo khi ngồi trên du thuyền xuôi theo sông Sài Gòn ngắm cảnh thành phố lên đèn, thưởng thức ẩm thực Việt mang phong vị phương Nam vừa nghe nhạc dân tộc.

“Thật tuyệt vời khi được ăn tối và thưởng thức cảnh quan hai bên bờ sông của trung tâm thành phố. Khung cảnh đẹp, mát mẻ khiến mọi người cảm thấy rất thoải mái. Thức ăn tươi, sạch, có nguồn gốc xuất xứ bởi chính công ty nuôi trồng nên chúng tôi an tâm. Ngoài ra, chương trình ca hát giúp chúng tôi hiểu hơn về văn hóa của đất nước bạn”, Bà Rosmalin Pitipaln (58 tuổi, du khách Thái Lan), một trong những du khách ăn tối trên du thuyền tại Bến Bạch Đằng, cho biết.

Phó Giám đốc Du thuyền King Yacht Trần Thị Hạnh Mỹ, cho biết: “Ẩm thực Sài Gòn là sự kết tinh các món ăn ngon, độc đáo của vùng đất Nam bộ; là sự giao thoa giữa nhiều nền văn hóa ẩm thực khác nhau. Rất nhiều món ăn ngon, độc đáo của các tỉnh, thành trên cả nước đã trở thành một phần của ẩm thực Sài Gòn nhưng vẫn không mất đi bản chất văn hóa của những món ăn phương Nam thanh đạm, tinh khiết và ngọt ngào. Sự giao thoa này không làm mất đi nét đẹp truyền thống mà còn giúp cho văn hóa ẩm thực Sài Gòn ngày càng tinh tế, hấp dẫn hơn trong mắt du khách quốc tế”.

Các chuyên gia ẩm thực nhận định, cần xây dựng các sản phẩm du lịch chuyên về ẩm thực hay các tour lồng ghép học tập, chế biến những món ngon thuần Việt, sẽ góp phần thu hút đông đảo du khách quốc tế tìm đến TP.HCM thông qua con đường ẩm thực.

3. Để du lịch ẩm thực phát triển

Theo nhiều chuyên gia, phát triển ẩm thực truyền thống TP.HCM không chỉ là một trong những giải pháp góp phần thúc đẩy tăng trưởng du lịch, thu hút du khách trong nước và quốc tế mà còn tạo nên nét văn hóa độc đáo của người dân Việt Nam. Dưới đây là ghi nhận ý kiến của một số chuyên gia, nhà quản lý trong lĩnh vực du lịch.

Chưa xây dựng thành loại hình chuyên biệt

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội đào tạo Du lịch Việt Nam, Trưởng khoa Quản trị Du lịch – Nhà hàng – Khách sạn trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) – TS Nguyễn Quyết Thắng: Ngày nay, văn hóa ẩm thực đã trở thành nhu cầu của xã hội hiện đại. Văn hóa ẩm thực được phát triển ở các địa phương, các quốc gia và ở các tổ chức mang tính quốc tế. Văn hóa ẩm thực là một trong những nhu cầu cần thiết của văn hóa du lịch, là một trong những ngành kinh tế dịch vụ phát triển ở nhiều quốc gia đang phát triển.

TP.HCM là một đô thị đặc biệt. Đây là nơi hội tụ các nền văn hóa ẩm thực của các vùng trong cả nước. Các món ăn từ miền Bắc, miền Trung và miền Nam đều có mặt tại thành phố, kể cả các món ăn của các nền văn hóa ẩm thực các dân tộc thiểu số Việt Nam. Ngoài ra, tại TP.HCM còn hiện diện các nền văn hóa ẩm thực địa phương của nhiều quốc gia.

Thế nhưng, TP.HCM hiện nay vẫn chưa có tư tưởng chiến lược cũng như hệ thống giải pháp hiệu quả trong việc chú trọng phát triển văn hóa ẩm thực nhằm góp phần thúc đẩy tăng trưởng du lịch, thu hút du khách. Do đó, cho đến nay, mới chỉ khai thác ẩm thực như một yếu tố trong du lịch chứ chưa hình thành du lịch ẩm thực với tư cách một loại hình du lịch chuyên biệt.

Tập trung khai thác thế mạnh về ẩm thực

Theo Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM – Bùi Tá Hoàng Vũ: Hiện nay, ẩm thực vẫn chưa được bài bản xây dựng trở thành một yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam. GS. Philip Kotler đã nhắc nhở Việt Nam cần trở thành “bếp ăn của thế giới”. Tôi cho rằng ở góc độ của người làm du lịch, cần nhìn nhận nhận định này như một gợi ý xây dựng thương hiệu du lịch ẩm thực.